Gece yarısı alarmı ve okunamayan diyagram
Pazar 02:47. NOC ekibi DDoS alarmı alıyor. Incident manager Zoom'a bağlanıyor, ekran paylaşımı açılıyor — bir Visio dosyası belirir. Firewall iconları üst köşede, server grubu ortada yatay, VLAN'ler sağ altta dikey sıralanmış. Yeni gelen network analyst "Bu diyagramda edge nerede?" diye soruyor. 12 dakika zaman kaybı.
Bu durum her SIEM pilotunda karşımıza çıkıyor. Şirketler diyagramlarını Visio, draw.io veya PowerPoint'te serbest şekilde çiziyor. Her IT ekibi kendi zihinsel haritasını ortaya koyuyor. Sonuç: ISO 27001 denetiminde denetçi "Hangi VLAN DMZ, hangi VLAN internal?" diye sorduğunda ekip 5 dakika açıklama yapmak zorunda kalıyor. ShamashAi Topology bu sorunu çözmek için sabit 5 katmanlı layout kullanıyor. Serbest çizim yok. Her müşteride aynı düzen, her olay incelemesinde anında oryantasyon.
ShamashAi Topology'nin 5 katmanı
ShamashAi Topology'de her cihaz otomatik olarak beş katmandan birine yerleştirilir. Layout dikey, yukarıdan aşağıya:
1. External Services (En üst katman)
İnternet üzerinden kullandığınız SaaS ve bulut servisleri. Örnekler:
- M365: Exchange Online, SharePoint, Teams
- Website: Public web sunucusu (hosting provider veya CDN arkasında)
- Mail Provider: Üçüncü parti e-posta gateway (orn. Proofpoint, Barracuda)
M365_RISKY_SIGNIN veya KNOWN_BAD_IP üretildiğinde, Topology'de ilgili external service altında kırmızı badge görünür. Tıkladığınızda o service'e ait son 24 saatlik olaylar açılır.
2. Internet (Gri bant)
Public internet'i temsil eden sanal katman. Fiziksel cihaz içermez. Sadece görsel ayrıştırıcı. External Services ile Public Edge arasında sınır çizer.
3. Public Edge (WAN IP'leri)
Firmaya ait public IP adreslerinin toplandığı katman. ISP'den aldığınız statik IP'ler buraya düşer. Örnekler:
- WAN Gateway: Modem/router (ISP tarafında)
- VPN Endpoint: Public IP üzerinden erişilen SSL VPN gateway
- Public-facing Load Balancer: Eğer DMZ'de public IP assign ettiyseniz
dbo.devices tablosunda device.network_id = 'WAN' veya device.public_ip IS NOT NULL kriteri ile etiketlenir. ShamashAi her 10 dakikada bir bu tabloyu tarar, yeni WAN IP eklenirse otomatik olarak bu katmana yerleştirir.
4. Perimeter (Firewall ve interface detayı)
Fiziksel veya sanal firewall katmanı. ShamashAi bunu iki alt bölüme ayırır:
4a. Firewall (HA pair)
Yüksek erişilebilirlik (high availability) çiftleri. Örnek senaryo: Palo Alto PA-220 HA, FortiGate 100F cluster. ShamashAi dbo.devices.device_type = 'firewall' kaydını bulduğunda, eğer aynı site_id içinde iki cihaz varsa, yanyana icon gösterir. Aktif-pasif durumu dbo.events içinden event_type = 'HA_FAILOVER' event'ine bakarak renklendirir (yeşil = active, gri = passive).
4b. Interface Row (VLAN'ler)
Firewall'un altında yatay çubuk görünür. Bu çubukta firewall interface'leri veya VLAN segmentleri clickable buton olarak listelenir:
- LAN (VLAN 10)
- DMZ (VLAN 50)
- GUEST (VLAN 99)
- MGMT (VLAN 5)
GET /topology/devices?vlan_id=10 isteği gönderilir, yanıtta sadece o segment'teki cihazlar döner.
VLAN etiketleri dbo.devices.vlan_id kolonundan alınır. Eğer cihazda vlan_id = NULL ise, IP-CIDR eşleştirmesi yapılır: örneğin device.ip_address = 10.10.10.25 ise, ShamashAi dbo.sites tablosundaki site.vlan_cidr = '10.10.10.0/24' kaydını bulur, VLAN 10'a atar. Bu bucket-match priority mantığıdır:
1. Manuel atama: device.network_id dolu ise direk kullan 2. IP-CIDR match: device.ip_address ile site.vlan_cidr karşılaştır 3. Other: Hiçbiri uymuyorsa "Unassigned" segmente at
Bu öncelik sırası ShamashAi dokümantasyonunda açıklanmıştır; kod seviyesinde backend/services/topology-resolver.js içindedir.
5. Internal Network (Cihaz ikonları)
En alt katman. Tüm dahili cihazlar buraya yerleştirilir. ShamashAi desteklediği cihaz tipleri:
- Switch: L2/L3 anahtarlar (orn. Cisco Catalyst, HPE Aruba)
- Identity: Active Directory Domain Controller, LDAP
- Server: Windows/Linux sunucular (fiziksel veya VM)
- Database: SQL Server, PostgreSQL, MongoDB
- NAS: Network-attached storage (Synology, QNAP)
- AP: Wireless access point
- Endpoint: Kullanıcı bilgisayarları (masaüstü, laptop)
dbo.devices.device_type kolonuna göre yapılır. Eğer device_type = 'server' ama dbo.events içinde son 7 günde event_type = 'BACKUP_FAILED' varsa, icon üzerine sarı ünlem badge eklenir.
Neden layout sabitlendik? Visio kaosunu önleme hikayesi
ShamashAi'yı geliştirirken ilk 8 pilot müşterinin diyagramlarını inceledik. Ortak sorun: hiçbiri aynı düzeni kullanmıyordu. Bir tekstil firmasında firewall sağ üstte, sunucular sol altta; bir inşaat şirketinde ise tam tersi. Incident response sırasında her seferinde "Bu ne, bu nerede?" sorusu zaman kaybettiriyordu.
İkinci sorun: VLAN görünürlüğü. Visio diyagramlarında VLAN'ler ya renk koduyla (kırmızı = DMZ, mavi = LAN) ya da metin kutusuyla gösteriliyordu. Olay analizi sırasında "Bu sunucu hangi VLAN'de?" sorusunu cevaplamak için ayrı bir Excel tablosu açmak gerekiyordu.
Bu nedenle ShamashAi Topology'de layout serbest çizime kapatıldı. Tüm müşterilerde aynı 5 katman, aynı sıra. Faydaları:
1. Anında oryantasyon: Yeni bir müşteri topology'sine baktığınızda 10 saniyede nerede ne olduğunu anlarsınız. 2. Denetim kolaylığı: ISO 27001 denetimlerde denetçi "Perimeter nasıl korunuyor?" diye sorduğunda, ekran paylaşımı yapıp Perimeter katmanını göstermeniz yeterli. Açıklama gerekmez. 3. Incident response hızı: SOAR engine bir SOAR_ACTION tetiklediğinde (örn. POST /soar/block endpoint'ine firewall rule ekleme), Topology'de hangi cihaza müdahale edildiği anında görünür. 4. VLAN filtreleme: Interface Row'daki VLAN butonuna tıklayarak, o segment'teki cihazları tek tıkla izole edersiniz. dbo.incident_groups tablosunda gruplandırılmış olayları bu filtreyle hızla daraltırsınız.
Teknik akış: cihaz katmana nasıl yerleştiriliyor?
ShamashAi .NET 8 agent'ları her 60 saniyede bir cihaz keşfi yapar (SNMP, WMI, SSH). Keşfedilen her cihaz dbo.devices tablosuna yazılır. Topology resolver servisi (Node.js Fastify) her 5 dakikada bir bu tabloyu okur, her cihazı katmana atar:
javascript // backend/services/topology-resolver.js (simplified) const sql = require('mssql');
async function assignLayer(device) { // Öncelik 1: Manuel network_id if (device.network_id) { if (device.network_id === 'WAN') return 'public-edge'; if (device.network_id === 'EXTERNAL') return 'external-services'; }
// Öncelik 2: device_type kontrolü if (device.device_type === 'firewall') return 'perimeter';
// Öncelik 3: IP-CIDR match const site = await sql.query` SELECT vlan_name FROM dbo.sites WHERE site_id = ${device.site_id} AND ${device.ip_address} BETWEEN vlan_start_ip AND vlan_end_ip `; if (site.recordset.length > 0) { return 'internal-network'; // VLAN bilgisi device.vlan_id'ye yazılır }
// Öncelik 4: Other return 'internal-network'; // Default }
module.exports = { assignLayer };
Resolver çalıştıktan sonra frontend (Next.js) GET /topology/layout endpoint'ini çağırır, yanıtta her katman için cihaz listesi gelir:
{ "layers": [ { "name": "external-services", "devices": [ { "id": "m365-01", "label": "Microsoft 365", "status": "healthy" } ] }, { "name": "public-edge", "devices": [ { "id": "wan-gw-01", "label": "85.34.x.x", "status": "healthy" } ] }, { "name": "perimeter", "devices": [ { "id": "fw-01", "label": "FortiGate 100F (Active)", "status": "healthy" }, { "id": "fw-02", "label": "FortiGate 100F (Passive)", "status": "healthy" } ], "interfaces": [ { "vlan_id": 10, "label": "LAN", "device_count": 45 }, { "vlan_id": 50, "label": "DMZ", "device_count": 3 } ] }, { "name": "internal-network", "devices": [ { "id": "dc01", "label": "DC01 (AD)", "vlan_id": 10, "status": "healthy" }, { "id": "db01", "label": "SQL01", "vlan_id": 10, "status": "warning" } ] } ] }
Olay izleme: topology üzerinde event badge'leri
ShamashAi'nin gücü, topology'nin statik diyagram değil canlı dashboard olmasında. dbo.events tablosunda yeni bir kritik olay kaydedildiğinde (örn. event_type = 'BRUTE_FORCE_DETECTED', device_id = 'dc01'), frontend WebSocket üzerinden bildirim alır. İlgili cihaz iconuna kırmızı badge eklenir.
Kullanıcı badge'e tıkladığında, sağ panelde son 24 saatlik olaylar listelenir:
sql -- Backend tarafında çalışan sorgu SELECT TOP 100 event_id, event_type, severity, timestamp, source_ip, target_user FROM dbo.events WHERE device_id = @device_id AND timestamp > DATEADD(hour, -24, GETUTCDATE()) ORDER BY timestamp DESC;
Eğer olay SOAR tetiklediyse (örn. event_type = 'SOAR_ACTION'), dbo.soar_actions tablosuna kayıt düşer:
sql INSERT INTO dbo.soar_actions (action_type, device_id, rule_applied, timestamp) VALUES ('block_ip', 'fw-01', 'Rule-9999: Block 185.x.x.x', GETUTCDATE());
Topology'de firewall iconuna mavi "SOAR" badge eklenir. Tıkladığınızda hangi rule'un eklendiği görünür. Bu sayede incident timeline'ı topology üzerinden takip edilir.
Compliance: topology'yi denetim kanıtı olarak kullanma
ISO 27001:2022 Annex A.13.1.3 (network segregation) kontrolü için, denetçiler "Hangi cihazlar DMZ'de, hangisi internal network'te?" diye sorar. ShamashAi Topology'nin Interface Row katmanı bu soruyu 5 saniyede cevaplar:
1. Denetçiye ekran paylaşımı yap 2. Interface Row'da "DMZ (VLAN 50)" butonuna tıkla 3. Internal Network katmanında sadece DMZ cihazları highlight olur: web sunucusu, reverse proxy, mail relay 4. Denetçi "Peki bu cihazlar internal'e nasıl erişiyor?" diye sorarsa, firewall iconuna tıkla, sağ panelde GET /compliance/evidence endpoint'inden gelen rule listesini göster:
{ "rules": [ { "rule_id": "FW-123", "source": "VLAN 50 (DMZ)", "destination": "VLAN 10 (LAN)", "ports": ["443"], "action": "allow", "justification": "Web sunucusu DB'ye HTTPS ile bağlanır" } ] }
Bu akış GET /reports/evidence-pack endpoint'inden otomatik PDF raporu olarak çıkarılabilir. KVKK Madde 12 (veri güvenliği) için, topology'de hangi cihazların kişisel veri işlediği dbo.devices.data_classification = 'personal' kolonuyla etiketlenir, bu cihazlar turuncu çerçeve ile gösterilir.
AI Investigation: topology'den AI sorgusu başlatma (yeni)
ShamashAi 2024 Q4'te eklenen özellik: topology üzerinde cihaza sağ tıklayıp "AI ile incele" seçeneği. Bu POST /ai/investigate-event endpoint'ini tetikler. Backend, cihazın son 7 günlük dbo.events ve dbo.audit_log kayıtlarını LLM'e (yerelde çalışan lokal model veya Azure OpenAI) gönderir, özet döner:
"dc01 sunucusunda son 7 günde 3 farklı kullanıcıdan toplam 847 başarısız oturum açma denemesi. Bunlardan 620'si AUTH_FAIL_USER event_type ile kaydedilmiş. IP dağılımı: 185.x.x.x (%73), 192.168.10.x (%27). Öneri: 185.x.x.x bloğunu firewall'da engelle."
Bu özellik henüz beta aşamasında; pilot müşterilerde test ediliyor. ShamashAi dokümantasyonu daha fazla bilgi vermiyor; pilot kapsamında detay paylaşılır.
Interface Row detayı: clickable VLAN filtreleme
Interface Row, Perimeter katmanının hemen altında yer alır. Her VLAN için buton gösterilir. Buton üzerinde:
- VLAN adı: örn. "LAN"
- VLAN ID: örn. "(10)"
- Cihaz sayısı: örn. "45 cihaz"
1. Frontend state güncellenir: selectedVlan = 10 2. GET /topology/devices?vlan_id=10 çağrılır 3. Internal Network katmanında sadece VLAN 10'daki cihazlar opacity 1.0, diğerleri 0.3 olur 4. Sağ panelde VLAN özet bilgisi görünür: subnet, gateway, DHCP aralığı
Bu filtreleme incident response'da kritik. Örneğin BEHAVIORAL_ANOMALY event'i VLAN 50'de (DMZ) tetiklendiğinde, analist Interface Row'da VLAN 50'ye tıklayıp sadece o segment'teki cihazları inceler. Diğer VLAN'lerdeki gürültü elenir.
Limitler ve dürüst notlar
1. Sadece IPv4: Şu anda IPv6 subnet'leri desteklenmiyor. dbo.sites.vlan_cidr formatı x.x.x.x/yy olmalı. 2. Maksimum 500 cihaz: Topology layout 500'den fazla cihazda performans sorunu yaşayabilir. Bu durumda site bazlı filtreleme önerilir (örn. sadece İstanbul ofisi). 3. Manuel HA eşleştirme: Firewall HA çiftleri otomatik tanınmıyor; dbo.devices.ha_pair_id kolonunu manuel set etmeniz gerekir. ShamashAi dokümantasyonunda SQL örneği var. 4. VLAN etiketleri update gecikmesi: VLAN değişikliği yaptığınızda, topology resolver 5 dakikada bir çalıştığı için güncellenmiş görünüm 5 dk sonra yansır. Manuel refresh için POST /topology/refresh endpoint'i kullanılabilir. 5. AI Investigation beta: Yerelde LLM koşturmak yüksek RAM gerektirir (min 16 GB). Azure OpenAI kullanımı ek maliyet getirir; pilot kapsamında detay paylaşılır.
ShamashAi Topology sabit layout yaklaşımı, network diyagramlarını standart hale getirir. Her müşteride aynı 5 katman, aynı okuma düzeni. Visio kaosuna son, incident response'da zaman kazancı, ISO 27001 denetimlerinde anında kanıt. Pilot programı 30 gün ücretsiz: shamashai.com.tr/iletisim
